ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ (CCBE) ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΗΣ 16/5/2013 ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ»
************
Από την έναρξη της επιχείρησης «Ξένιος Ζευς» του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, οι στόχοι του οποίου συμπυκνώνονται στην απώθηση από την μεθοριακή γραμμή και την απομάκρυνση από το κέντρο της Αθήνας των μεταναστών χωρίς ταξιδιωτικά έγγραφα και χωρίς άδειες παραμονής, χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες συλλαμβάνονται και κρατούνται καθημερινά, σε κάθε άλλο παρά «φιλόξενα» στρατόπεδα κράτησης και κρατητήρια αστυνομικών τμημάτων της Ελλάδας.
Ένα μήνα μετά το κύμα απεργιών πείνας κρατούμενων μεταναστών και προσφύγων, πολύ λίγα έχουν αλλάξει στις άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες κράτησης τους. Σε πολλές περιπτώσεις δεκάδες άνθρωποι στοιβάζονται επί πολλούς μήνες σε κελιά αστυνομικών κρατητηρίων προορισμένων μόνο για την εξυπηρέτηση ολιγόωρης ή, το πολύ, ολιγοήμερης κράτησης αλλά και «στρατοπέδων» με ανύπαρκτη υγιεινή, ελλιπή ή και καθόλου προαυλισμό, χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χωρίς να έχουν καν τα δικαιώματα των φυλακισμένων του κοινού ποινικού δικαίου. Λόγω των συνθηκών αυτών οι κρατούμενοι εμφανίζουν μεταδιδόμενες λοιμώξεις, ασθένειες, δερματικά και άλλα νοσήματα. Οι χώροι κράτησης κρίνονται εντελώς ακατάλληλοι, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει φυσικό φως και αερισμός, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ακόμη και προβλήματα στη λειτουργία του «βιολογικού ρολογιού» των κρατουμένων, ενώ μαρτυρούνται συχνά και κρούσματα αστυνομικής βίας. Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια κατάσταση που οδηγεί τους ανθρώπους αυτούς στην απελπισία και συχνά στα πρόθυρα ή και στην ίδια την απόπειρα αυτοκτονίας.
Μπορούμε να απαριθμήσουμε πολλά τέτοιου είδους κολαστήρια στην Ελλάδα και ειδικότερα στην πόλη του Πειραιά και την ευρύτερη περιοχή, όπως για παράδειγμα το Αστυνομικό Τμήμα Δραπετσώνας, Δημοτικού Θεάτρου, Καλλίπολης, Νίκαιας, Κερατσινίου, Σαλαμίνας, Μοσχάτου, όπου βρίσκονται κατά περίπτωση 75 άνθρωποι στοιβαγμένοι σε 70 τ.μ., 20 σε 10τ.μ. κ.ο.κ., χωρίς την κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών τους. Συχνά, πολίτες και φορείς αλληλεγγύης και σε ορισμένες περιπτώσεις και αστυνομικοί των Τμημάτων καλούνται με δική τους πρωτοβουλία να καλύψουν τις ανάγκες αυτές (είδη καθαριότητας, φάρμακα, τρόφιμα, νερό κ.λ.π.) και μάλιστα σε μια εξαιρετικά δύσκολη, για όλο τον ελληνικό λαό, οικονομική και κοινωνική κατάσταση.
Πέρα όμως από τις συνθήκες κράτησης, η ίδια η ύπαρξη των «στρατοπέδων» και των κρατητηρίων των Αστυνομικών Τμημάτων, που έχουν μετατραπεί σε φυλακές, καταρρακώνει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Παρατηρείται, δηλαδή, απροσδιόριστη χρονικά κράτηση αλλοδαπών μεταναστών, που μπορεί να διαρκεί και μήνες, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη αξιόποινη πράξη και μόνο επειδή δεν έχουν χαρτιά, διαβατήρια και άδειες παραμονής.
Θα λέγαμε ότι τα ως άνω φαινόμενα περιγράφουν την κρατική αυθαιρεσία στην πιο ακραία μορφή της.
Η πόλη του Πειραιά (στην οποία υπηρετεί ως Δικηγόρος και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου, ο Πρόεδρος των Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρώπης, Αξιότιμος κ. Ευάγγελος Τσουρούλης) τους τελευταίους μήνες είναι στη δημοσιότητα σε πανελλαδικό επίπεδο, εξαιτίας των ως άνω απαράδεκτων συνθηκών κράτησης αλλοδαπών μεταναστών. Αυτή η εικόνα δεν εκπροσωπεί όμως σε καμία περίπτωση την τοπική κοινωνία, καθώς πολίτες, οργανωμένες συλλογικότητες, αλλά και ο ίδιος ο Δικηγορικός Σύλλογος Πειραιά, όχι απλώς δεν συμμερίζονται, αλλά επιδεικνύουν εξαιρετική ευαισθησία και αντιδρούν έμπρακτα στα απάνθρωπα αυτά φαινόμενα.
Επειδή, ως νομικοί και ως πολίτες θεωρούμε ότι θίγονται κατοχυρωμένα ανθρώπινα δικαιώματα και ειδικότερα παραβιάζονται ευθέως η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) (άρθρα 3, 6, 8 και 13), που έχει κυρωθεί με το Ν.Δ. 53/1974 ως νόμος του κράτους και μάλιστα με αυξημένη ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 Συντάγματος), το Πρωτόκολλο της ΕΣΔΑ, καθώς και άλλες διατάξεις του Συντάγματος της χώρας (άρθρα 2, 5 και 7) και πλήθος άλλων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων λόγω του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου και των μηχανισμών εφαρμογής του ή, σε άλλες περιπτώσεις, λόγω της παραβίασής του.
Επειδή άρχισαν να εκδίδονται ελληνικές δικαστικές αποφάσεις, όπως η αξιομνημόνευτη υπ’ αριθμ. 682/2012 του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Ηγουμενίτσας, σύμφωνα με την οποία κηρύχθηκαν αθώοι αλλοδαποί κρατούμενοι που απέδρασαν από κρατητήριο αστυνομικού τμήματος, επιφανείας 15 τ.μ., όπου πάντα σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση στοιβάζονταν άνω των 30 κρατουμένων, επειδή κρίθηκε ότι λόγω των άθλιων συνθηκών κράτησης και των κινδύνων για την υγεία τους παραβιάζεται η ΕΣΔΑ και επομένως παρά το αξιόποινο της πράξης της απόδρασης υπάρχει κατάσταση ανάγκης σύμφωνα με το άρθρο 32 του Ποινικού Κώδικα, οπότε αίρεται ο αρχικός καταλογισμός της αρχικώς και τελικώς άδικης πράξης της απόδρασης (βλ. επισυναπτόμενη απόφαση, βλ. και Νομολογία ΕΔΔΑ Seydmajed κατά Ελλάδος αριθμ. 6376/12, Kudla κατά Πολωνίας [GC], αριθμ. 30210/96 §§ 92-94, CEDH 2000 –ΧΙ και Mouisel κατά Γαλλίας, αριθμ. 67623/01 § 40, CEDH 2002 IX).
Επειδή, αποτελεί καταρράκωση του ανθρωπισμού να υπάρχουν άνθρωποι θαμμένοι- ζωντανοί δίπλα μας και επειδή αυτή η ντροπή πρέπει πλέον να λάβει οριστικό τέλος.
Επειδή πιστεύουμε ότι η μόνη συνθήκη κάτω απ’ την οποία αξίζει να ζει ο άνθρωπος είναι η σε βάθος και εύρος δημοκρατία, καθώς και ο σεβασμός σε ό,τι σε χρόνο μακρύ και με κόπο πολύ κατέκτησε ως θεμελιώδη, ουσιώδη και αδιαμφισβήτητα δικαιώματά του, απευθυνόμαστε προς την Ολομέλεια του Συμβουλίου Δικηγορικών Συλλόγων Ευρώπης στα πλαίσια της διοργάνωσης στην Ελλάδα στις 16/5/2013 συνεδρίας με θέμα «ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» και ζητούμε να συσταθεί επιτροπή από όλους τους Δικηγορικούς Συλλόγους της Ευρώπης, η οποία, πέραν του συνολικότερου μεταναστευτικού προβλήματος ως απόρροια των Συνθηκών του Δουβλίνου, θα αναδείξει με κάθε τρόπο το θέμα των άθλιων συνθηκών κράτησης των μεταναστών στη χώρα μας αλλά και των αποφάσεων και των πρακτικών των ελληνικών Κυβερνήσεων κατά παράβαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), του Ελληνικού Συντάγματος και της Νομολογίας των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων.
Ένα μήνα μετά το κύμα απεργιών πείνας κρατούμενων μεταναστών και προσφύγων, πολύ λίγα έχουν αλλάξει στις άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες κράτησης τους. Σε πολλές περιπτώσεις δεκάδες άνθρωποι στοιβάζονται επί πολλούς μήνες σε κελιά αστυνομικών κρατητηρίων προορισμένων μόνο για την εξυπηρέτηση ολιγόωρης ή, το πολύ, ολιγοήμερης κράτησης αλλά και «στρατοπέδων» με ανύπαρκτη υγιεινή, ελλιπή ή και καθόλου προαυλισμό, χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χωρίς να έχουν καν τα δικαιώματα των φυλακισμένων του κοινού ποινικού δικαίου. Λόγω των συνθηκών αυτών οι κρατούμενοι εμφανίζουν μεταδιδόμενες λοιμώξεις, ασθένειες, δερματικά και άλλα νοσήματα. Οι χώροι κράτησης κρίνονται εντελώς ακατάλληλοι, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει φυσικό φως και αερισμός, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ακόμη και προβλήματα στη λειτουργία του «βιολογικού ρολογιού» των κρατουμένων, ενώ μαρτυρούνται συχνά και κρούσματα αστυνομικής βίας. Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια κατάσταση που οδηγεί τους ανθρώπους αυτούς στην απελπισία και συχνά στα πρόθυρα ή και στην ίδια την απόπειρα αυτοκτονίας.
Μπορούμε να απαριθμήσουμε πολλά τέτοιου είδους κολαστήρια στην Ελλάδα και ειδικότερα στην πόλη του Πειραιά και την ευρύτερη περιοχή, όπως για παράδειγμα το Αστυνομικό Τμήμα Δραπετσώνας, Δημοτικού Θεάτρου, Καλλίπολης, Νίκαιας, Κερατσινίου, Σαλαμίνας, Μοσχάτου, όπου βρίσκονται κατά περίπτωση 75 άνθρωποι στοιβαγμένοι σε 70 τ.μ., 20 σε 10τ.μ. κ.ο.κ., χωρίς την κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών τους. Συχνά, πολίτες και φορείς αλληλεγγύης και σε ορισμένες περιπτώσεις και αστυνομικοί των Τμημάτων καλούνται με δική τους πρωτοβουλία να καλύψουν τις ανάγκες αυτές (είδη καθαριότητας, φάρμακα, τρόφιμα, νερό κ.λ.π.) και μάλιστα σε μια εξαιρετικά δύσκολη, για όλο τον ελληνικό λαό, οικονομική και κοινωνική κατάσταση.
Πέρα όμως από τις συνθήκες κράτησης, η ίδια η ύπαρξη των «στρατοπέδων» και των κρατητηρίων των Αστυνομικών Τμημάτων, που έχουν μετατραπεί σε φυλακές, καταρρακώνει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Παρατηρείται, δηλαδή, απροσδιόριστη χρονικά κράτηση αλλοδαπών μεταναστών, που μπορεί να διαρκεί και μήνες, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη αξιόποινη πράξη και μόνο επειδή δεν έχουν χαρτιά, διαβατήρια και άδειες παραμονής.
Θα λέγαμε ότι τα ως άνω φαινόμενα περιγράφουν την κρατική αυθαιρεσία στην πιο ακραία μορφή της.
Η πόλη του Πειραιά (στην οποία υπηρετεί ως Δικηγόρος και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου, ο Πρόεδρος των Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρώπης, Αξιότιμος κ. Ευάγγελος Τσουρούλης) τους τελευταίους μήνες είναι στη δημοσιότητα σε πανελλαδικό επίπεδο, εξαιτίας των ως άνω απαράδεκτων συνθηκών κράτησης αλλοδαπών μεταναστών. Αυτή η εικόνα δεν εκπροσωπεί όμως σε καμία περίπτωση την τοπική κοινωνία, καθώς πολίτες, οργανωμένες συλλογικότητες, αλλά και ο ίδιος ο Δικηγορικός Σύλλογος Πειραιά, όχι απλώς δεν συμμερίζονται, αλλά επιδεικνύουν εξαιρετική ευαισθησία και αντιδρούν έμπρακτα στα απάνθρωπα αυτά φαινόμενα.
Επειδή, ως νομικοί και ως πολίτες θεωρούμε ότι θίγονται κατοχυρωμένα ανθρώπινα δικαιώματα και ειδικότερα παραβιάζονται ευθέως η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) (άρθρα 3, 6, 8 και 13), που έχει κυρωθεί με το Ν.Δ. 53/1974 ως νόμος του κράτους και μάλιστα με αυξημένη ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 Συντάγματος), το Πρωτόκολλο της ΕΣΔΑ, καθώς και άλλες διατάξεις του Συντάγματος της χώρας (άρθρα 2, 5 και 7) και πλήθος άλλων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων λόγω του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου και των μηχανισμών εφαρμογής του ή, σε άλλες περιπτώσεις, λόγω της παραβίασής του.
Επειδή άρχισαν να εκδίδονται ελληνικές δικαστικές αποφάσεις, όπως η αξιομνημόνευτη υπ’ αριθμ. 682/2012 του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Ηγουμενίτσας, σύμφωνα με την οποία κηρύχθηκαν αθώοι αλλοδαποί κρατούμενοι που απέδρασαν από κρατητήριο αστυνομικού τμήματος, επιφανείας 15 τ.μ., όπου πάντα σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση στοιβάζονταν άνω των 30 κρατουμένων, επειδή κρίθηκε ότι λόγω των άθλιων συνθηκών κράτησης και των κινδύνων για την υγεία τους παραβιάζεται η ΕΣΔΑ και επομένως παρά το αξιόποινο της πράξης της απόδρασης υπάρχει κατάσταση ανάγκης σύμφωνα με το άρθρο 32 του Ποινικού Κώδικα, οπότε αίρεται ο αρχικός καταλογισμός της αρχικώς και τελικώς άδικης πράξης της απόδρασης (βλ. επισυναπτόμενη απόφαση, βλ. και Νομολογία ΕΔΔΑ Seydmajed κατά Ελλάδος αριθμ. 6376/12, Kudla κατά Πολωνίας [GC], αριθμ. 30210/96 §§ 92-94, CEDH 2000 –ΧΙ και Mouisel κατά Γαλλίας, αριθμ. 67623/01 § 40, CEDH 2002 IX).
Επειδή, αποτελεί καταρράκωση του ανθρωπισμού να υπάρχουν άνθρωποι θαμμένοι- ζωντανοί δίπλα μας και επειδή αυτή η ντροπή πρέπει πλέον να λάβει οριστικό τέλος.
Επειδή πιστεύουμε ότι η μόνη συνθήκη κάτω απ’ την οποία αξίζει να ζει ο άνθρωπος είναι η σε βάθος και εύρος δημοκρατία, καθώς και ο σεβασμός σε ό,τι σε χρόνο μακρύ και με κόπο πολύ κατέκτησε ως θεμελιώδη, ουσιώδη και αδιαμφισβήτητα δικαιώματά του, απευθυνόμαστε προς την Ολομέλεια του Συμβουλίου Δικηγορικών Συλλόγων Ευρώπης στα πλαίσια της διοργάνωσης στην Ελλάδα στις 16/5/2013 συνεδρίας με θέμα «ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» και ζητούμε να συσταθεί επιτροπή από όλους τους Δικηγορικούς Συλλόγους της Ευρώπης, η οποία, πέραν του συνολικότερου μεταναστευτικού προβλήματος ως απόρροια των Συνθηκών του Δουβλίνου, θα αναδείξει με κάθε τρόπο το θέμα των άθλιων συνθηκών κράτησης των μεταναστών στη χώρα μας αλλά και των αποφάσεων και των πρακτικών των ελληνικών Κυβερνήσεων κατά παράβαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), του Ελληνικού Συντάγματος και της Νομολογίας των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων.
